PHẦN MỀM NỘI BỘ KHÔNG BÁN RA THỊ TRƯỜNG ĐƯỢC XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ NHƯ THẾ NÀO?

Một phần mềm (ERP, CRM, HRM, MES, WMS, DMS...) được phát triển riêng cho doanh nghiệp vẫn là một tài sản vô hình có khả năng tạo ra lợi ích kinh tế, dù không được thương mại hóa như các phần mềm đóng gói. Trong nhiều giao dịch như góp vốn, mua bán doanh nghiệp (M&A), chuyển nhượng dự án, xác định giá trị doanh nghiệp, báo cáo tài chính hay tái cấu trúc, việc xác định đúng giá trị của phần mềm nội bộ là yêu cầu quan trọng để phản ánh chính xác giá trị tài sản.

Vậy phần mềm nội bộ không bán ra thị trường được xác định giá trị như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết.

• Xem thêm: Chi phí thẩm định giá máy móc mới nhất

​

Phần mềm nội bộ có được xem là tài sản không?

Theo góc độ kế toán, pháp lý và thẩm định giá, phần mềm nội bộ hoàn toàn có thể được ghi nhận là tài sản vô hình nếu đáp ứng các điều kiện về khả năng nhận diện, quyền kiểm soát và khả năng mang lại lợi ích kinh tế trong tương lai.

Giá trị của phần mềm không nằm ở việc có bán được hay không, mà nằm ở khả năng giúp doanh nghiệp tạo ra doanh thu, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả quản trị và tăng năng suất vận hành.

Ví dụ, một doanh nghiệp logistics đầu tư xây dựng hệ thống quản lý kho (WMS) giúp giảm 40% thời gian xử lý đơn hàng. Mặc dù hệ thống này không bán cho bất kỳ khách hàng nào, nhưng nó giúp doanh nghiệp tiết kiệm hàng chục tỷ đồng chi phí nhân sự và vận hành trong nhiều năm. Đây chính là cơ sở hình thành giá trị kinh tế của phần mềm.

Vì sao phần mềm không bán ra thị trường vẫn có giá trị?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều doanh nghiệp đặt ra. Nếu chỉ nhìn dưới góc độ mua bán, một phần mềm không có người mua sẽ rất khó xác định giá. Tuy nhiên, trong thẩm định giá, giá trị của tài sản không chỉ được xem xét từ khả năng giao dịch mà còn dựa trên khả năng tạo ra lợi ích kinh tế cho chủ sở hữu.

• Một hệ thống ERP có thể giúp giảm tồn kho.
• Một phần mềm CRM giúp tăng tỷ lệ giữ chân khách hàng.
• Một hệ thống MES giúp tối ưu dây chuyền sản xuất.
• Một nền tảng quản lý bệnh viện giúp giảm sai sót trong khám chữa bệnh.

Những lợi ích này đều có thể quy đổi thành giá trị kinh tế thông qua các phương pháp thẩm định phù hợp. Nói cách khác, giá trị của phần mềm nội bộ được xác định từ những lợi ích mà doanh nghiệp nhận được trong quá trình sử dụng, chứ không phụ thuộc hoàn toàn vào việc phần mềm có được bán ra thị trường hay không.

Những yếu tố quyết định giá trị của phần mềm nội bộ

Không phải mọi phần mềm đều có giá trị như nhau. Thẩm định viên sẽ đánh giá tổng thể nhiều yếu tố trước khi đưa ra kết luận về giá trị.

Trước hết là mục đích sử dụng của phần mềm. Một hệ thống quản trị toàn doanh nghiệp thường có giá trị cao hơn một phần mềm chỉ phục vụ một quy trình nhỏ.

Tiếp theo là mức độ hoàn thiện của sản phẩm. Phần mềm đã vận hành ổn định trong nhiều năm, có tài liệu kỹ thuật đầy đủ và được cập nhật thường xuyên sẽ có giá trị cao hơn phần mềm mới chỉ ở giai đoạn thử nghiệm.

Một yếu tố rất quan trọng khác là khả năng tạo lợi ích kinh tế. Nếu phần mềm giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí vận hành, giảm nhân sự, tăng doanh thu hoặc cải thiện hiệu quả quản trị thì giá trị của nó sẽ cao hơn.

Ngoài ra, đội ngũ thẩm định cũng xem xét:

• Chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D).
• Chi phí lập trình và kiểm thử.
• Công nghệ sử dụng.
• Mức độ bảo mật.
• Khả năng mở rộng.
• Quyền sở hữu mã nguồn.
• Khả năng nâng cấp trong tương lai.
• Thời gian khai thác còn lại.
• Mức độ phụ thuộc vào nhà phát triển.

Chính sự kết hợp của các yếu tố này mới phản ánh đầy đủ giá trị thực của phần mềm.

Phần mềm nội bộ được thẩm định giá theo phương pháp nào?

Đối với tài sản vô hình như phần mềm, thẩm định viên thường lựa chọn phương pháp phù hợp với từng trường hợp cụ thể thay vì áp dụng một công thức cố định.

Phương pháp chi phí

Đây là phương pháp phổ biến khi phần mềm được phát triển riêng và chưa có giao dịch tương tự trên thị trường. Giá trị được xác định dựa trên chi phí cần thiết để tạo ra một phần mềm có chức năng tương đương tại thời điểm thẩm định.

Các khoản chi phí thường được xem xét bao gồm:

• Chi phí khảo sát và phân tích nghiệp vụ.
• Chi phí thiết kế hệ thống.
• Chi phí lập trình.
• Chi phí kiểm thử.
• Chi phí triển khai.
• Chi phí tài liệu kỹ thuật.
• Chi phí quản lý dự án.
• Chi phí cập nhật công nghệ.

Sau đó, thẩm định viên sẽ điều chỉnh theo mức hao mòn công nghệ, tuổi đời phần mềm và khả năng tiếp tục khai thác.

Phương pháp thu nhập

Nếu phần mềm đang tạo ra lợi ích kinh tế rõ ràng, phương pháp thu nhập sẽ được ưu tiên. Giá trị phần mềm được xác định dựa trên dòng lợi ích kinh tế mà phần mềm dự kiến mang lại trong tương lai.

Ví dụ:

• Một hệ thống ERP giúp doanh nghiệp tiết kiệm 5 tỷ đồng chi phí vận hành mỗi năm.
• Một phần mềm AI giúp tăng doanh thu 15%.
• Một nền tảng logistics giúp giảm 20% chi phí giao hàng.

Những lợi ích này sẽ được quy đổi về giá trị hiện tại thông qua các kỹ thuật tài chính để xác định giá trị của phần mềm.

Phương pháp so sánh

Nếu trên thị trường tồn tại các giao dịch chuyển nhượng phần mềm tương tự hoặc có cơ sở dữ liệu đáng tin cậy, thẩm định viên có thể áp dụng phương pháp so sánh.

Tuy nhiên, đối với phần mềm phát triển riêng, phương pháp này thường ít được sử dụng do khó tìm được tài sản có tính tương đồng cao về chức năng, công nghệ, phạm vi ứng dụng và quyền sở hữu.

Những trường hợp doanh nghiệp cần thẩm định giá phần mềm nội bộ

Nhu cầu xác định giá trị phần mềm ngày càng phổ biến khi doanh nghiệp coi dữ liệu và công nghệ là tài sản cốt lõi.

Việc thẩm định giá thường được thực hiện khi doanh nghiệp góp vốn bằng tài sản vô hình, mua bán hoặc sáp nhập doanh nghiệp, chuyển nhượng dự án, xác định giá trị doanh nghiệp, tái cấu trúc, cổ phần hóa, lập báo cáo tài chính, xử lý tranh chấp hoặc phục vụ hoạt động đầu tư.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp công nghệ còn sử dụng kết quả thẩm định để chứng minh giá trị tài sản trí tuệ trong quá trình gọi vốn hoặc đàm phán với nhà đầu tư.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ gì khi thẩm định giá phần mềm?

Để quá trình thẩm định diễn ra nhanh chóng và chính xác, doanh nghiệp nên chuẩn bị đầy đủ các tài liệu liên quan đến phần mềm. Càng đầy đủ thông tin, việc xác định giá trị càng phản ánh sát thực tế. Thông thường, hồ sơ sẽ bao gồm:

• Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng
• Hợp đồng phát triển phần mềm (nếu thuê ngoài)
• Hồ sơ nghiệm thu
• Tài liệu thiết kế kỹ thuật
• Tài liệu hướng dẫn sử dụng
• Thông tin về mã nguồn
• Chi phí đầu tư, lịch sử nâng cấp, dữ liệu vận hành
• Các tài liệu thể hiện hiệu quả kinh tế mà phần mềm mang lại.

Đông Dương SunValue Đà Nẵng - Đơn vị thẩm định giá phần mềm và tài sản vô hình uy tín

Việc thẩm định giá phần mềm nội bộ không bán ra thị trường đòi hỏi đội ngũ thẩm định viên không chỉ am hiểu về tiêu chuẩn thẩm định giá mà còn có kiến thức về công nghệ, tài sản trí tuệ, mô hình kinh doanh số và khả năng phân tích hiệu quả kinh tế của phần mềm.

Công ty CP Đầu tư Và Thẩm định quốc tế Đông Dương – Chi nhánh Đà Nẵng với hơn 24 năm kinh nghiệm cung cấp dịch vụ thẩm định giá phần mềm, hệ thống ERP, CRM, HRM, MES, WMS, nền tảng số, cơ sở dữ liệu, quyền sở hữu trí tuệ và các tài sản vô hình khác theo đúng quy định pháp luật và Tiêu chuẩn Thẩm định giá Việt Nam. Quy trình làm việc được thực hiện độc lập, minh bạch, kết hợp khảo sát thực tế, phân tích hồ sơ kỹ thuật và đánh giá lợi ích kinh tế nhằm đưa ra kết quả khách quan, đáng tin cậy.

Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị góp vốn, gọi vốn, M&A, tái cấu trúc, xác định giá trị doanh nghiệp hoặc lập báo cáo tài chính, việc thẩm định giá phần mềm sẽ giúp phản ánh đúng giá trị tài sản công nghệ và hỗ trợ quá trình ra quyết định hiệu quả hơn.

Đông Dương SunValue Đà Nẵng cam kết

• Chứng thư uy tín, được hơn 85% Ngân hàng – tổ chức tín dụng tại Việt Nam chấp thuận và sử dụng làm cơ sở cấp vay vốn tín dụng.
• Thấu hiểu mong muốn được tối ưu về giá trị tài sản của đối tác – khách hàng nhằm thực hiện các mục đích cụ thể.
• Kinh nghiệm thẩm định giá thực tế phong phú. Đông Dương SunValue đã định giá thành công hàng nghìn loại hình bất động sản, dự án đầu tư, thiết bị máy móc, tài nguyên, doanh nghiệp… trên toàn quốc.
• Quy trình thẩm định giá nhanh nhờ áp dụng chuyển đổi số vào quy trình thẩm định, phát hành, lưu trữ dữ liệu.
• Bảo hành giá trị 12 tháng sau thẩm định.
• Phí thẩm định tối ưu – cạnh tranh nhờ mạng lưới CN - PGD rộng khắp giúp tối ưu chi phí khảo sát, đi lại.
• Bảo mật thông tin khách hàng 100%.

Kết luận

Mặc dù phần mềm nội bộ không bán ra thị trường, nhưng nếu mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp thì vẫn có thể được thẩm định giá theo các phương pháp phù hợp. Việc xác định đúng giá trị không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý tài sản hiệu quả mà còn là cơ sở quan trọng cho góp vốn, M&A, gọi vốn, báo cáo tài chính và nhiều giao dịch khác.

Bạn cần thẩm định giá phần mềm nội bộ hoặc tài sản vô hình? Hãy liên hệ Đông Dương SunValue Đà Nẵng để được tư vấn nhanh chóng và nhận giải pháp thẩm định giá độc lập, khách quan, chính xác, phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp.

Thông tin liên hệ: 

• Hotline: 0901 300 949
• Website: thamdinhgiadanang.com