BÁN DOANH NGHIỆP NHƯNG HAI BÊN KHÔNG THỐNG NHẤT ĐƯỢC GIÁ PHẢI LÀM SAO?

Bên bán muốn 20 tỷ, bên mua chỉ chốt 14 tỷ – đâu mới là con số hợp lý? Trong các giao dịch M&A hay chuyển nhượng vốn, khoảng cách giữa kỳ vọng người bán và khẩu vị rủi ro của người mua thường rất lớn. Khi đàm phán rơi vào bế tắc, thẩm định giá doanh nghiệp độc lập chính là chìa khóa tháo gỡ. Cùng tìm hiểu cách xác định giá trị doanh nghiệp chuẩn xác theo Thông tư 36/2024/TT-BTC trong bài viết dưới đây.

• Xem thêm: Mua công ty có nợ ngân hàng có cần thẩm định giá lại tài sản không?

​

Vì sao bên mua và bên bán thường không thống nhất được giá doanh nghiệp?

Không phải cứ một bên đưa ra mức giá cao và bên còn lại đưa ra mức giá thấp thì một bên chắc chắn sai. Hai bên có thể đang sử dụng những cách nhìn khác nhau về cùng một doanh nghiệp.

Người bán thường nhìn vào những gì doanh nghiệp đã xây dựng

Một doanh nghiệp hoạt động nhiều năm có thể sở hữu thương hiệu, tệp khách hàng, hệ thống phân phối, giấy phép, đội ngũ nhân sự, nhà xưởng, máy móc, quyền sử dụng đất, quy trình vận hành và nhiều tài sản vô hình khác.

Những yếu tố này khiến chủ doanh nghiệp cho rằng mức giá chuyển nhượng phải phản ánh cả giá trị mà họ đã tạo dựng trong quá trình hoạt động. Đặc biệt, nếu doanh nghiệp đang có tốc độ tăng trưởng tốt, chủ sở hữu có thể kỳ vọng mức giá bán cao hơn giá trị tài sản thuần hiện tại.

Người mua lại nhìn vào khả năng tạo ra lợi ích trong tương lai

Ở chiều ngược lại, bên mua thường đặt câu hỏi:

• Doanh nghiệp đang tạo ra bao nhiêu lợi nhuận?
• Dòng tiền thực tế như thế nào?
• Doanh thu có ổn định không?
• Doanh nghiệp còn khoản nợ hoặc nghĩa vụ tài chính nào?
• Tài sản hiện tại có thực sự có giá trị như sổ sách?
• Khách hàng có tiếp tục duy trì sau khi thay đổi chủ sở hữu?
• Có tranh chấp, nghĩa vụ thuế hoặc rủi ro pháp lý nào không?
• Doanh nghiệp có khả năng tăng trưởng sau khi mua hay không?

Vì vậy, một doanh nghiệp có tổng tài sản lớn chưa chắc được bên mua định giá ở mức tương ứng.

Giá trị doanh nghiệp và giá giao dịch không phải lúc nào cũng giống nhau

Đây là điểm rất quan trọng trong quá trình mua bán doanh nghiệp. Giá trị doanh nghiệp là kết quả ước tính dựa trên cơ sở, phương pháp và dữ liệu thẩm định giá. Trong khi đó, giá giao dịch là mức giá mà hai bên thực tế thỏa thuận và chấp nhận trong điều kiện giao dịch cụ thể.

Giá giao dịch có thể chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tỷ lệ vốn chuyển nhượng, quyền kiểm soát, điều kiện thanh toán, thời điểm giao dịch, chiến lược của người mua, áp lực bán của chủ sở hữu hoặc những điều kiện đi kèm hợp đồng.

Do đó, thẩm định giá không có nghĩa là tổ chức thẩm định giá quyết định thay hai bên mức giá mua bán cuối cùng. Kết quả thẩm định có thể đóng vai trò một căn cứ độc lập để các bên tham khảo và đàm phán.

Khi đàm phán bế tắc, có nên thẩm định giá doanh nghiệp?

Câu trả lời là CÓ, đặc biệt trong các trường hợp khoảng cách định giá giữa hai bên quá lớn hoặc doanh nghiệp có cấu trúc tài sản phức tạp.

Dịch vụ thẩm định giá giúp chuyển cuộc đàm phán từ kỳ vọng cảm tính sang luận điểm dựa trên dữ liệu thực tế. Thay vì tranh cãi "Tôi nghĩ công ty đáng giá 20 tỷ", các bên sẽ làm rõ: "Con số này được tính toán dựa trên phương pháp và cơ sở nào?".

Theo Thông tư 36/2024/TT-BTC, phương pháp thẩm định giá doanh nghiệp phải được lựa chọn linh hoạt dựa trên cơ sở giá trị và trạng thái hoạt động thực tế. Đây là chìa khóa để xác định chính xác giá trị doanh nghiệp, điều mà vốn điều lệ hay tài sản trên báo cáo tài chính không thể phản ánh hết.

2 yếu tố then chốt quyết định kết quả thẩm định giá doanh nghiệp

Để xác định giá trị doanh nghiệp một cách chính xác và minh bạch, các chuyên viên thẩm định giá độc lập thường không chỉ nhìn vào báo cáo kế toán mà phải đánh giá tổng thể 2 yếu tố cốt lõi: thực trạng tài sản và hiệu quả kinh doanh.

1. Thực trạng khối tài sản (Hữu hình & Vô hình)

• Thành phần tài sản: Nhóm bất động sản, nhà xưởng, dây chuyền máy móc, phương tiện, hàng tồn kho, tài sản tài chính và các giá trị vô hình.
• Bản chất thực tế: Có sự khác biệt lớn giữa giá trị sổ sách và giá trị thị trường. Máy móc 10 tỷ trên sổ sách có thể suy giảm giá trị theo thời gian. Ngược lại, lợi thế vị trí đắc địa hay giá trị thương hiệu lại thường bị bỏ sót trên báo cáo tài chính.
• Cơ sở pháp lý: Theo chuẩn mực định giá hiện hành, việc thẩm định theo phương pháp tài sản yêu cầu đánh giá độc lập từng danh mục tài sản theo đúng diễn biến thị trường tại thời điểm thẩm định.

2. Hiệu quả kinh doanh & Khả năng sinh lời (Dòng tiền)

• Thực trạng tài chính: Doanh thu lớn chỉ có ý nghĩa khi đi kèm lợi nhuận thực tế và dòng tiền khỏe mạnh.
• Triển vọng tương lai: Doanh nghiệp có tài sản nhỏ nhưng nắm giữ mô hình kinh doanh đột phá, dòng tiền tăng trưởng đều đặn luôn có giá trị vượt trội so với giá trị tài sản thuần hiện có.
• Phương pháp áp dụng: Căn cứ theo cách tiếp cận từ thu nhập, giá trị doanh nghiệp được tính bằng tổng giá trị quy đổi của dòng tiền thuần trong tương lai về thời điểm thẩm định giá hiện tại.

Khi nào nên thuê đơn vị thẩm định giá doanh nghiệp?

Không phải mọi giao dịch mua bán doanh nghiệp đều bắt buộc phải thuê thẩm định giá. Tuy nhiên, việc này đặc biệt đáng cân nhắc khi:

• Khoảng cách giá giữa hai bên quá lớn. Người bán đưa ra một mức giá dựa trên kỳ vọng trong khi bên mua đưa ra mức giá thấp hơn đáng kể.
• Doanh nghiệp có nhiều tài sản. Đặc biệt là bất động sản, nhà xưởng, máy móc, phương tiện hoặc tài sản vô hình.
• Doanh nghiệp có khoản nợ lớn. Cần phân biệt giá trị tài sản, giá trị doanh nghiệp và giá trị vốn chủ sở hữu.
• Giao dịch M&A có giá trị lớn. Khi số tiền giao dịch cao, một sai lệch nhỏ trong định giá cũng có thể tạo ra chênh lệch đáng kể.
• Hai bên cần một cơ sở độc lập để đàm phán. Khi tranh luận về giá kéo dài, một kết quả thẩm định độc lập có thể giúp hai bên có thêm dữ liệu để xem xét.

Đông Dương SunValue Đà Nẵng – Đơn vị thẩm định giá doanh nghiệp phục vụ mua bán và M&A

Khi bán doanh nghiệp nhưng hai bên không thống nhất được giá, việc xác định giá trị doanh nghiệp một cách độc lập có thể giúp chủ doanh nghiệp và nhà đầu tư có thêm cơ sở trước khi đi đến thỏa thuận cuối cùng.

Công ty CP Đầu tư và Thẩm Định Quốc tế Đông Dương – Chi nhánh Đà Nẵng cung cấp dịch vụ thẩm định giá doanh nghiệp phục vụ nhiều mục đích như mua bán, chuyển nhượng vốn, M&A, góp vốn, thoái vốn, tái cấu trúc tài chính và các nhu cầu xác định giá trị doanh nghiệp khác.

Với hơn 24 năm kinh nghiệm, hệ thống hơn 50 chi nhánh-PGD trên toàn quốc, đội ngũ thẩm định viên có thẻ hành nghề theo quy định, Đông Dương SunValue Đà Nẵng tiếp nhận hồ sơ và tư vấn phạm vi thẩm định phù hợp với từng doanh nghiệp.

Khi cần xác định giá trị doanh nghiệp để phục vụ đàm phán, khách hàng nên cung cấp thông tin doanh nghiệp, tỷ lệ vốn/cổ phần dự kiến chuyển nhượng, tài sản chính, tình hình tài chính và mục đích sử dụng kết quả thẩm định để được tư vấn phương án phù hợp.

Đông Dương SunValue Đà Nẵng cam kết

• Chứng thư uy tín, được hơn 85% Ngân hàng – tổ chức tín dụng tại Việt Nam chấp thuận và sử dụng làm cơ sở cấp vay vốn tín dụng.
• Thấu hiểu mong muốn được tối ưu về giá trị tài sản của đối tác – khách hàng nhằm thực hiện các mục đích cụ thể.
• Kinh nghiệm thẩm định giá thực tế phong phú. Đông Dương SunValue đã định giá thành công hàng nghìn loại hình bất động sản, dự án đầu tư, thiết bị máy móc, tài nguyên, doanh nghiệp… trên toàn quốc.
• Quy trình thẩm định giá nhanh nhờ áp dụng chuyển đổi số vào quy trình thẩm định, phát hành, lưu trữ dữ liệu.
• Bảo hành giá trị 12 tháng sau thẩm định.
• Phí thẩm định tối ưu – cạnh tranh nhờ mạng lưới CN - PGD rộng khắp giúp tối ưu chi phí khảo sát, đi lại.
• Bảo mật thông tin khách hàng 100%.

Câu hỏi thường gặp về bán doanh nghiệp không thống nhất được giá

Bên bán và bên mua không thống nhất giá doanh nghiệp thì có bắt buộc phải thẩm định giá không?

Không phải mọi giao dịch đều bắt buộc phải thẩm định giá. Tuy nhiên, khi hai bên có chênh lệch lớn về mức giá kỳ vọng, thẩm định giá có thể cung cấp thêm một cơ sở độc lập để tham khảo và đàm phán.

Thẩm định giá doanh nghiệp có phải là giá bán cuối cùng không?

Không. Kết quả thẩm định phản ánh giá trị theo cơ sở, thời điểm và phương pháp được lựa chọn. Giá giao dịch cuối cùng do các bên thỏa thuận dựa trên nhiều điều kiện của giao dịch.

Có thể định giá doanh nghiệp chỉ dựa vào doanh thu không?

Không nên. Doanh thu chỉ là một trong nhiều dữ liệu cần xem xét. Giá trị doanh nghiệp còn liên quan đến lợi nhuận, dòng tiền, tài sản, nợ, rủi ro, triển vọng kinh doanh và nhiều yếu tố khác.

Doanh nghiệp có nhiều tài sản thì có nên định giá theo tài sản không?

Có thể xem xét phương pháp tài sản, nhưng phương pháp áp dụng phải phù hợp với cơ sở giá trị và trạng thái hoạt động của doanh nghiệp. Chuẩn mực hiện hành quy định ba cách tiếp cận gồm thị trường, chi phí và thu nhập.

Giá trị doanh nghiệp và giá bán doanh nghiệp có giống nhau không?

Không nhất thiết. Giá trị doanh nghiệp là kết quả ước tính theo một cơ sở và phương pháp nhất định, còn giá bán là mức giá thực tế hai bên chấp nhận trong giao dịch và có thể chịu ảnh hưởng bởi các điều kiện thương mại.

Kết luận

Lệch giá trong mua bán doanh nghiệp hoàn toàn có thể giải quyết khi có một cơ sở định giá khách quan dựa trên dữ liệu thực tế. Bằng việc áp dụng linh hoạt các phương pháp thẩm định giá từ thị trường, chi phí đến thu nhập, Đông Dương SunValue Đà Nẵng đồng hành cùng doanh nghiệp trên toàn quốc xác định đúng giá trị thực, bảo đảm lợi ích tối đa cho các bên trong giao dịch M&A. Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để nhận tư vấn chuyên sâu!

Thông tin liên hệ: 

• Hotline: 0901 300 949
• Website: thamdinhgiadanang.com